Przejdź do treści
Klaudyna Czyta

Jak nie przytyć jesienią i zimą: posiłki, ruch i wieczorne podjadanie

Klaudyna Czyta Zdrowie, Poradniki

Miska rozgrzewającej zupy warzywnej na jesiennym stole

Żeby nie przytyć jesienią i zimą, nie trzeba restrykcyjnej diety. Wystarczy jeść trzy-cztery regularne posiłki z porcją białka i warzyw, zastąpić część ciężkich dań rozgrzewającymi zupami i potrawami jednogarnkowymi, codziennie się ruszać, nawet przy krótkim dniu, pilnować snu i mieć plan na wieczorne podjadanie przed telewizorem. Zimowe kilogramy biorą się zwykle nie z jednego obiadu, tylko z wielu drobnych przekąsek i mniejszej liczby kroków.

Dlaczego jesienią łatwiej przybrać na wadze

Kilka czynników działa jednocześnie. Gdy wcześnie robi się ciemno, mniej chodzimy, rzadziej jeździmy na rowerze i częściej wybieramy samochód. Zimno sprzyja ochocie na tłuste i słodkie jedzenie, które szybko daje uczucie ciepła i komfortu. Krótszy dzień wpływa też na nastrój i rytm snu, a niewyspanie zwiększa apetyt, zwłaszcza na produkty bogate w cukier.

Dochodzą do tego okazje towarzyskie: imieniny, spotkania, a pod koniec roku firmowe kolacje i przygotowania do świąt. Dlatego zimowe kilogramy przybywają powoli, często niezauważalnie, a wiosną trudno je zrzucić. Lepiej zapobiegać, niż potem odchudzać się w styczniu, gdy postanowienia noworoczne często kończą się po kilku tygodniach.

Posiłki, które sycą i rozgrzewają

Najważniejsza jest regularność. Osoba, która nie je śniadania i zjada pierwszy porządny posiłek po południu, wieczorem zwykle nadrabia z nawiązką. Lepiej sprawdza się rytm trzech głównych posiłków i jednej-dwóch niewielkich przekąsek, w podobnych porach każdego dnia.

  • śniadanie z białkiem: owsianka z jogurtem i orzechami, jajka z pieczywem pełnoziarnistym i warzywami, twarożek,
  • zupy na bazie warzyw: dyniowa, z soczewicy, krupnik, barszcz, które rozgrzewają, sycą, a mają mało kalorii,
  • dania jednogarnkowe: gulasz z dużą ilością warzyw, leczo, potrawki z kaszą, w których mięso jest dodatkiem, a nie główną częścią,
  • warzywa sezonowe: kapusta, buraki, marchew, pietruszka, dynia, także kiszonki,
  • rozgrzewające przyprawy: imbir, cynamon, kurkuma, pieprz, które dodają smaku bez kalorii.

Porcja białka w każdym posiłku, czyli chudego mięsa, ryby, jaj, nabiału lub roślin strączkowych, sprawia, że uczucie sytości utrzymuje się dłużej. Dobrze sprawdza się też zasada połowy talerza: niech warzywa, surowe lub gotowane, zajmują go w połowie. Warto też uważać na kalorie w płynach: słodzone napoje rozgrzewające, grzane wino czy kawa z syropem i bitą śmietaną potrafią dostarczyć tyle energii co mały posiłek.

Okazje towarzyskie i przedświąteczne spotkania

Od listopada w kalendarzu pojawia się coraz więcej spotkań przy jedzeniu. Nie trzeba ich unikać, wystarczy kilka prostych zasad. Przed wyjściem zjedz normalny posiłek, zamiast „oszczędzać się” na kolację, bo głodny człowiek zje przy stole dwa razy więcej. Na przyjęciu zacznij od sałatek i warzyw, a dopiero potem sięgnij po cięższe dania. Nakładaj mniejsze porcje i nie dokładaj automatycznie.

Alkohol to nie tylko sporo kalorii, ale też osłabiona kontrola nad tym, co i ile jemy. Dobrym nawykiem jest picie szklanki wody między kolejnymi lampkami wina. Ciasto i słodycze traktuj jako świadomy wybór, a nie dodatek do każdej kawy. Jeśli zjesz więcej jednego dnia, nie próbuj tego „odpracować” głodówką następnego. Po prostu wróć do zwykłego rytmu posiłków i ruchu.

Ruch, gdy dzień jest krótki

Jesienią i zimą nie chodzi o forsowne treningi, tylko o to, by nie dopuścić do spadku codziennej aktywności. Kilka sposobów, które działają nawet przy pracy biurowej:

  1. wyjdź na spacer w porze obiadowej, gdy jest jeszcze jasno, choćby na 20-30 minut,
  2. wysiadaj przystanek wcześniej i wybieraj schody zamiast windy,
  3. umów się ze znajomymi na wspólny basen, ściankę wspinaczkową lub zajęcia taneczne,
  4. ćwicz w domu przy muzyce albo z nagraniem, wystarczy kwadrans kilka razy w tygodniu,
  5. w weekend zaplanuj dłuższy spacer lub wycieczkę za miasto.

Jeśli brakuje ci miejsca i motywacji do ćwiczeń w domu, zajrzyj do tekstu o tym, jak urządzić domowe studio jogi. Nawet niewielki kącik z matą ułatwia regularność.

Wieczorne podjadanie i sen

Najwięcej niepotrzebnych kalorii zimą pochłaniamy wieczorem, przed ekranem. Chipsy, ciastka, orzeszki czy resztki obiadu zjadane w trakcie serialu trudno kontrolować, bo jemy je odruchowo, bez uczucia głodu. Kilka prostych zasad pomaga przerwać ten nawyk:

  • zjedz pełnowartościową kolację około dwóch-trzech godzin przed snem, żeby nie kłaść się głodnym,
  • nie kupuj na zapas słodyczy i słonych przekąsek, a jeśli są w domu, trzymaj je poza zasięgiem wzroku,
  • gdy masz ochotę coś przegryźć, nałóż porcję do miseczki zamiast jeść prosto z opakowania,
  • przygotuj zamienniki: pokrojone warzywa, jabłko z cynamonem, ciepłą herbatę owocową lub ziołową,
  • zwróć uwagę, czy nie jesz z nudów lub stresu, i znajdź inne zajęcie na rękę, na przykład książkę.

Podjadanie często wiąże się z napięciem po całym dniu. Techniki radzenia sobie z nim opisaliśmy w artykule zarządzanie stresem w pracy. Ważny jest też sen: siedem-osiem godzin w regularnych porach pomaga utrzymać apetyt pod kontrolą. Przed snem przygaś światło, odłóż telefon i wywietrz sypialnię.

Przy okazji zajrzyj do kuchni. Dobrze zorganizowane szafki, w których warzywa i zdrowe produkty są pod ręką, a słodycze schowane głębiej, ułatwiają dobre wybory. Kilka pomysłów znajdziesz w tekście o tym, jak urządzić kuchnię wspierającą zdrowe nawyki. Jeśli mimo zmian waga szybko rośnie, a towarzyszy temu przewlekłe zmęczenie, warto porozmawiać z lekarzem i sprawdzić podstawowe wyniki badań, na przykład pracę tarczycy.

Przeczytaj także